Ký:
BÀ HAI NÃO
Lần đầu gặp bà tôi liên tưởng ngay
đến hai câu thơ của Tố hữu:” O du kích nhỏ giương cao súng- Thằng mỹ lênh khênh
bước cúi đầu”. Quả thật so với một người Việt Nam bình thường bà đã là người có
vóc dáng khiêm tốn. Nếu bà đứng bên một người Mỹ hay châu âu thì sự tương phản
càng đầy ấn tượng. O du kích nhỏ của Tố Hữu thì giương cao sung trước kẻ thù,
còn bà thì khác: Bà giương cao ngọn cờ chính nghĩa cách mạng để tập hợp quần
chúng nhân dân đấu tranh trực diện với quân thù. Phần lớn cuộc đời làm cách mạng
của bà là đấu tranh chính trị và binh vận. Cuộc đời bà có thể ví như một pho sử
sống của cuộc đấu tranh gian khổ nhưng đầy hào hùng của quân và dân Bình Dương
nói riêng và của cả miền đông gian lao mà anh dũng nói chung.
Bà tham gia kháng chiến chống Pháp(thoát
ly1947) rồi tiếp tục kháng chiến chống Mỹ
cho đến ngày miền Nam hoàn toàn giải
phóng. Khi đó bà là thường vụ thị ủy Biên hòa. Năm 1985 bà nghỉ hưu với chức vụ
Trưởng phòng lao động- Thương binh Xã hội Thành phố Biên Hòa. Chồng bà cũng là
một cán bộ quân báo hy sinh trong chống Mỹ. Trong suốt mấy chục năm hoạt động
cách mạng không có gian lao nào bà chưa từng trải qua. Có những lúc bị bắt giam
tra khảo bằng đủ lọai nhục hình khiến bà phải hai lần cắn lưỡi tự sát để bảo
toàn bí mật của Đảng, cách mạng. Cũng có những lúc đói cơm, lạt muối và bệnh hoạn
triền miên trong chiến khu, mà theo bà sự sống chỉ còn được tính bằng giờ. Thế
mà bằng nghị lực phi thường, bà đã vượt qua tất cả, đã trở về cùng đồng đội và
nhân dân.
Bà kể rằng chính sự nhỏ con đôi khi
cũng là lợi thế trong hoạt động cách mạng. Thời kỳ hoạt động chống pháp, nhờ
vóc dáng như một đứa trẻ mà đã nhiều lần qua mặt được bọn lính pháp vì chúng
nghĩ rằng bà là con nít. Sau này, nhiều lúc bị thương, bị bệnh trên đường hành
quân “anh em” khiêng mình cũng nhẹ, cũng dễ. Tuy thể xác có phần nhỏ nhắn,
nhưng ẩn chứa bên trong là một nghi lực phi thường, một tinh thần kiên trung bất
khuất và mưu trí dũng cảm tuyệt vời. Suốt cuộc đời hoạt động của mình, bà đã trải
qua nhiều vai trò vị trí khác nhau: Lúc thì là y tá, lúc giao liên, lúc công
tác phụ nữ, lúc chuyển ra công khai hợp pháp trong lòng địch, rồi làm lãnh đạo
trong huyện ủy, thành ủy …nhiệm vụ nào Đảng phân công bà đều cố gắng hoàn
thành. Nhiều lúc có những nhiệm vụ gần như bất khả thi nhưng bà vẫn tìm mọi
cách để vượt qua. Ví dụ như chuyện “mượn chồng” khi bà về công tác hợp pháp tại
Tân Vạn Thành phố Biên Hòa năm 1970. Lúc này cấp trên phân công bà ra hợp pháp
để dễ dàng xây dựng cơ sở ở Biên Hòa. Nhưng cũng tại thời điểm đó bà là một
trong những”cán binh cộng sản” bị truy bắt và kêu gọi ra đầu hàng, hàng ngày ở
quận Dĩ An. Bà tự biết một thân một mình ra mướn nhà ở thì rất đễ lọt vào đôi mắt
cú vọ của bọn mật thám chỉ điểm. Vì vậy muốn hoàn thành nhiệm vụ này phải tạo
ra một gia đình hoàn chỉnh. Vậy là bà xin ý kiến cấp trên, thảo luận cùng chồng
(đang công tác quân báo) để mượn một cơ sở làm chồng, đưa đứa con gái ruột đang
gửi ở nhà bà con về làm con nuôi. Tuy nhiên cái gia đình đàng hoàng ấy, đôi khi
lại trở nên trái khoáy, khi thỉnh thoảng chồng bà về con gái phải gọi bằng “Cậu
ba”, khi người “cơ sở” tới thì phải gọi bằng “Ba”…Đôi khi có những đợt sóng ngầm
mà những người trong cuộc phải có bản lĩnh mới có thể vượt qua để hoàn thành
nhiệm vụ. Bà đã làm được điều đó.
Vừa làm công tác cách mạng vừa phải
chăm lo nuôi dạy 4 người con ( ba trai một gái) không để cho chúng hư hỏng, đây
cũng là một nhiệm vụ hết sứ nặng nề. Hai người con trai lớn được bà cho tham
gia làm liên lạc cho cách mạng từ khi 12, 13 tuổi. Những người con nhỏ cũng có
ý thức với việc làm của cha mẹ khi còn mặc rất nhỏ. Người con thứ của bà, anh
Lê Hồng Phương cũng từng bị bắt khi mới
17 tuổi và bị tra tấn dã man. Cuối cùng thấy tình hình không ổn bà đưa cả ba
người con lớn là Lê Hoàng Quân v, Lê Hồng Phương và Lê Minh Hùng vào chiến khu
trực tiếp tham gia cách mạng và tổ chức sắp xếp đưa con gái Lê Thị Kim Anh ra
miền Bắc học tập để bà yên tâm bám trụ xây dựng phong trào cho đến ngày miền
nam hoàn toàn giải phóng, thống nhất đất nước
30/04/1975 , bà lãnh đạo việc tiếp
quản xã Bửu Hòa –Biên Hòa , thời gian sau về làm Trưởng phòng Lao động Thương Binh Xã Hội thành phố Biên Hòa và nghỉ hưu
năm 1985.
Mấy chục năm hoạt động cách mạng,
vào sinh ra tử, sức khỏe hao mòn, những tưởng bà sẽ yên sống tuổi già nơi quê
hương chôn nhau, cắt rốn là xã Tân Bình, huyện Dĩ An, tỉnh Bình Dương. Nhưng
không. Bà lại tiếp tục tham gia cùng lớp con cháu xây dựng hợp tác xã Mua Bán của
xã, tham gia câu lạc bộ truyền thống cách mạng của huyện Dĩ An. Người ta lại thấy
một bà lão nhỏ nhắn lội bộ đi hội họp, làm việc ( bà không biết đi xe đạp hay
xe máy).
Chỉ những năm gần đây, tuổi cao sức
yếu bà mới thực sự chịu nằm yên ở nhà. Thực ra cũng chưa phải là “yên”. Dù bà
đã ngoài 90 tuổi, nhưng trí óc vẫn còn minh mẩn. Vì vậy, nhân dân trong vùng
khi có chuyện gì vướng mắc hay tìm đến bà để hỏi han, xin ý kiến tư vấn.
Có thể nói,
Bà là một tượng đài trong lòng người dân địa phương. Một cụ bà có thân hình nhỏ
bé nhưng tầm ảnh hưởng rất lớn với nhân dân trong vùng.
Bây giờ các
con bà đều đã trưởng thành và có đóng góp quan trong cho xã hội. Người con trai
lớn là Lê Hoàng Quân, UVTW đảng, chủ tịch UBND thành phố Hồ Chí Minh, Con trai
thứ hai là anh Lê Hồng Phương, hiện là phó bí thư tỉnh ủy Đồng Nai như đã nêu ở
phần trên. Con trai kế nữa, Lê thanh Hùng , hiện là Giám đốc sở Thông tin- Truyền
thông tỉnh Đồng Nai. Riêng người con gái út Kim Anh năm nào làm “con nuôi” cho Bà, nguyên là sĩ
quan công an đã xuất ngũ và thường lui tới thăm nôm khuya sớm.
92 tuổi đời,
66 năm tuổi Đảng , Bà được xem là một lão thành cách mạng có uy tín bậc nhất ở
phường Tân Bình, thị xã Dĩ an hiện nay. Nhân dân địa phương ít ai là không biết
“Bà Hai Não”. Nếu nói hiện giờ bà có một cuộc sống đầy đủ, hạnh phúc trong một
gia đình danh giá cũng không phải là quá. Nhưng theo người viết bài này, với những
gì bà đã đóng góp cho xã hội: Công lao hạng mã, nuôi dạy con cái trưởng thành để
đóng góp cho đất nước, bà không thua kém những Bà mẹ Việt Nam Anh Hùng của
chúng ta.
Tiếc rằng,
nhà nước chưa có tiêu chí phong tặng những người như bà. Uổng thật.
