tùy bút

Tùy bút:

                                                          ĐỂ MÓNG TAY

Ngày 27/7 ngập tràn niềm vui vì có hoa có quà, có những người đồng đội đồng chí, có lãnh đạo cấp cao, cấp thấp đầy đủ. Sẽ vui biết bao nhiêu trong  không khí ấm tình đồng chí, nghĩa đồng bào đến vậy

Tiếc rằng, chỉ vì những cái móng tay mà cuộc vui bổng ngã màu chua xót. Móng tay, thật ra nó cũng chẳng có tội gì. Bản thân nó sinh ra là để gải, để quàu,để móc, để véo… đôi khi còn là vấn đề làm đẹp nữa chứ! Thế nhưng, móng tay người già người ta lại sợ- nhất là các lão về hưu. Tôi ngồi gần một bậc đàn anh cũng đã về hưu. Anh cũng từng đổ nhiều máu xương cho cái xứ sở này, từng bị bắt giam cầm nơi địa ngục trần gian Phú Quốc. Nhưng anh chưa được làm “quan chức” lớn. Ngày anh về hưu chỉ là giám đốc một công ty bé bé cấp huyện sau khi đã làm bí thư cấp xã và chánh văn phòng huyện ủy. Đối với tôi anh là người cán bộ giỏi, năng nổ, dám nghĩ dám làm, luôn có tư duy đột phá trong nhiều vấn đề. Nhưng người tài thường hay có tật. Tật lớn nhất của anh là thẳng thắn, nghĩ sao nói vậy không ngại mất lòng anh em và cả lãnh đạo cấp trên. Có lẽ vì vậy anh chỉ làm được đến vậy. Bây giờ, ở tuổi 70 anh vẫn nồng nàn yêu quê hương mình và vẫn hay nói những điều lẽ ra không nên nói. Tôi cảm thấy kính nể chen lẫn chua xót khi anh bàn với một cán bộ của xã: Bửa nào tìm cách họp mặt một số anh em có tâm huyết với địa phương , mình trao đổi để làm sao …. Anh chưa kip dứt câu thì một cán bộ khác từ xa sộc tới: Anh Hai có để móng tay không? Tôi chưa kịp ngạc nhiên vì câu hỏi có vẽ không ăn nhập gì với bàn tiệc này thì người cán bộ trẻ đã cầm tay anh lên như tìm xem có móng không. Một bàn tay anh đã biến dạng do viên đạn kẻ thù xuyên qua ngày nào. Có lẽ vì vậy nhiều người gọi anh là Phong  “cũn”. Còn tôi, tôi liên tưởng theo hướng tiếu lâm : Có lẽ anh chàng này chê mấy ông già không “làm” được việc nên cần móng tay để “véo” cho đã chăng? Nhưng không! Câu nói anh ta buông ra ngay sau đó làm tôi hụt hẫng: Nghe nói mấy ông già thường để móng tay để không “ăn” được thì “ bươi móc”. À! Thì hóa ra người già đã về hưu khi nói ra những điều tâm huyết của mình rất dễ dàng bị qui là bươi móc. Cái tâm trạng hài hước từ “véo” chuyển sang “bươi móc” quả là khó nuốt.

Tôi đứng dậy lững thững bước ra ngoài sân cho đở ngột ngạt. Mình nhạy cảm quá chăng? Bất quá cũng chỉ là một lời nói đùa thôi mà. Tôi tự nhủ với lòng như vậy và mong anh cũng nghĩ như vậy. Nhưng có một điều tôi không tự giải tỏa được cho mình: chẳng lẽ bọn đương chức là phải “ăn” nên lúc nào cũng có tâm trạng là thường xuyên đề phòng các ông già để móng tay.

                                                                       Những ngày cuối tháng 7/2014

Tản mạn

                                         .TẢN MẠN MÙA VU LAN

                                                           ------

Sáng ngày rầm tháng bảy, một người bạn ghé nhà nhưng không phải tìm mình mà là tìm thằng con lớn . Không may, thằng con không có ở nhà. Hỏi ra mới biết anh ta định rủ nó đi chùa. Thấy mình loay hoay với công việc anh giả lã: còn nhỏ thì lo làm ăn, bây giờ có tuổi rồi cũng nên đi chùa. Tôi hỏi đi chùa nào. Anh đáp: trên giá rây. Tôi cười: xa quá, tôi có một ngôi chùa gần đây, ở đó có một vị phật sống 88 tuổi đang đau bệnh mà còn chưa tới thăm được. Anh vọt miệng: Vậy là ông theo đạo khổng. Nói rồi anh liền ngoe nguẩy bỏ đi.

Suốt ngày hôm đó tôi suy nghĩ mãi. Chẳng lẽ quan tâm đến người thân, cha mẹ là đạo Khổng. Còn đạo Phật thì quan tâm cái gì? Sao nghe rằng Mục kiền liên khi đắc đạo dùng thiên nhản thấy được mẹ mình bị đọa đày ở ngục a tỳ đói khổ nên tìm cách đem cơm cho mẹ. Nhưng người mẹ vừa đưa cơm lên miệng thì cơm bổng hóa thành lửa đỏ không ăn được. Mục kiền Liên hỏi phật, thì được phật cho biết nghiệp chướng của bà quá nặng nên phải bị trừng trị như vậy. Mục kiên Liên liền xin phật chỉ bảo cách cứu mẹ mình. Và đức phật đã bày cho ông cách cầu siêu cho mẹ. Cảm động lòng hiếu thảo của Mục kiền Liên người ta lấy ngày rằm tháng bảy âm lịch làm ngày Vu lan báo hiếu. Câu chuyện nhân văn như thế ,được thuyết giảng trong kinh phật như thế, sao có đệ tử của phật coi đó là đạo Khổng. Hay đạo phật chỉ lo phần hồn, chỉ lo người đã chết, còn đạo Khổng mới lo cho người sống. Nếu vậy e rằng đạo Khổng phù hợp với con người, với cuộc sống hơn. Con người sống, và trước hết là sống với gia đình, sau đó mới tới xã hội. Vậy sao ta không cho lo cho cuộc sống hiện tại, không sống tốt kiếp sống con người, mà lại lo cứu rỗi ở một cõi nào chưa xác định được. Theo quy luật tự nhiên, khi ta học tốt ở bậc tiểu học thì đương nhiên được lên trung học và cứ thế tuần tự nhi tiến. Đàng này có kẻ thân chẳng ra gì, mà lại mong phổ độ chúng sinh. Cha mẹ thì bỏ cô đơn quạnh quẻ, hàng năm có khi chưa tới thăm viếng một lần, nhưng ngày ngày đi chùa này núi nọ mong cầu thấy phật, thấy tiên. Họ sẳn sàng thần phục dưới chân tượng ximăng chứ không chịu một lời ngon ngọt với cha mẹ. Những kẻ ấy chắc gì đã cứu được mình mà mong cầu cứu độ chúng sinh.

Tất nhiên mục đích  của mọi tôn giáo đều mong dẫn dắt con người đến Chân-Thiện-Mỹ. Nhưng giáo lý của mỗi nơi còn tùy thuộc vào khả năng truyền bá của giáo hội và nhận thức của tín đồ. Không khéo những giá trị tốt đẹp từ mục đích tốt đẹp trở thành những hành động nhố nhăng, vô bổ.

ai đáng trách hơn

CHUYỆN ĐÔNG – CHUYỆN TÂY:

AI ĐÁNG TRÁCH HƠN.

Chuyện xảy ra cách nay khoảng hai tháng. Một em học sinh vào siêu thị Vĩ Yên, huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai trộm hai quyển sách. Nhân viên siêu thị bắt được và phạt em này bằng cách trói căng hai tay và mang bảng: Tôi là người ăn  trộm . Bị dư luận phản đối dữ dội, lãnh đạo siêu thị và những nhân viên trực tiếp trong vụ này cũng đã đến nhà xin lỗi gia đình em học sinh. Sau đó cơ quan chức năng vào cuộc và bắt tạm giam 4 nhân viên siêu thị về tội: bắt và giam giữ người trái phép. Sự việc tưởng chừng đơn giản bổng trở nên phức tạp. Chúng ta nhìn nhận vấn đề này ra sao?

Lời bàn:

 Em học sinh này có tội ( không phải lỗi) ăn trộm sách. Chúng ta không thể bào chửa hoặc nói khác đi được. Và chắc chắn em này cũng biết hành động của mình là sai. Các nhân viên siêu thị cũng phạm tội: bắt giữ người trái pháp luật. Điều này cũng đúng vì cho dù là ai, phạm tội gì cũng phải do cơ quan  pháp luật xét xử chứ không thể tự tiện hành động như thế. Tuy nhiên ở đây có thể do các nhân viên này chưa am hiểu luật pháp nên hành xử tùy tiện, để từ cái sai của em học sinh trở thành cái sai của nhiều người. Trên đây là vấn đề pháp luật.

Nếu ở góc độ nhân văn mà xét, thì em bé này trộm sách. Sao không phải là tiền bạc, hàng tiêu dùng quý giá hay thức ăn khoái khẩu ( vì là trẻ em mà)…Như vậy động cơ của hành động sai trái này lại là vì nhu cầu học tập hoặc giải trí. Đối với một em học sinh ( chắc chắn là nghèo), chưa có suy nghĩ chin chắn, (vì là trẻ em ) thì việc nhắc nhở , dạy bảo và sau đó cho luôn hai quyển sách là việc nên làm. Còn đối với các nhân viên siêu thị,- những người đã trưởng thành, lại thiếu hiểu biết những điều cơ bản về luật pháp đã là điều đáng trách, kế đến là thiếu lòng nhân ái lại càng đáng trách hơn.

Dù sao, 4 nhân viên này bị bắt thì sự việc chẳng hay ho gì hơn nếu không muốn nói là tồi tệ thêm.

                                                                                    VD tháng 7/2014

sao lai thông xe dự án nhỉ

ngu quen

chuyen dong- chuyen dong

Chiếc áo dân chủ.

Những năm gần đây, chính trường Thái Lan thường xuyên rối rắm. Nếu chỉ tính từ năm 2006, lúc thủ tướng thaksin shinawatra bị quân đội đảo chính phải sống lưu vong cho đến nay, Thái lan đã trãi qua  nhiều sóng gió. 8 năm mà đã có 9 đời thủ tướng.- kể cả thủ tướng tạm quyền hiện nay là ông Prayuth chan – Oha. Biểu tình thì liên miên, phe này lên thì phe kia chống. Có những cuộc biểu tình  kéo dài nhiều tháng, thậm chí có lúc chiếm cả sân bay quốc tế, chiếm nơi làm việc của các cơ quan chính phủ gây thiệt hại cho kinh tế và nhiều mặt khác không tính hết được. Nhiều người cho rằng như vậy mới là dân chủ. Vậy nền dân chủ này đang ở bậc thang nào trong tiến trình dân chủ của nhân loại?

Lời bàn: Hỏi Thái Lan có dân chủ không? Có đấy! Nếu không thì bà Yingluck em ruột của một thủ tướng bị kết tội phải sống lưu vong ở nước ngoài không dễ gì được ứng cử vả được bầu làm thủ tướng chỉ sau mấy năm ông anh bị đảo chánh. Thế nhưng, dân chủ sao nhiều đời thủ tướng được dân bầu lên ( dĩ nhiên là đa số) lại bị các đảng phái khác kéo xuống một cách vô tội vạ mà không phải là qua bầu cử. Có những lãnh đạo biểu tình đòi cho được thủ tướng từ chức, thậm chí đòi bắt cóc thủ tướng chứ không chấp nhận tổ chức bầu cử, không chấp nhận thương lượng gì cả. Hóa ra dân chủ là ai muốn làm gì thì làm hay sao? Qua những hiện tượng kể trên, cho thấy người ta đã khoác vội chiếc áo dân chủ rộng tuềnh toàng vào một cơ thể gầy đét làm cho nó biến dạng đến thảm thương.

chuyen dong chuyen tay

                                                 Trái tim nóng- cái đầu lạnh.

Giữa tháng năm vừa qua, Trung quốc đưa giàn khoan Hải Dương 981vào vùng biển nước ta một cách phi pháp, nhiều nơi trong nước nhân dân đã tổ chức biểu tình phản  đối hành động ngang ngược này của Trung Quốc. Ở Bình Dương, Đồng Nai và Hà Tỉnh một số kẻ xấu lợi dụng biểu tình đã kích động  bạo loạn, đốt phá , trộm cắp tài sản của nhiều doanh nghiệp. Đã có hàng trăm người có liên quan đến các vụ manh động này bị bắt và đưa ra xét xử. Vấn đề là, đây có phải là hành động yêu nước không, việc xét xử họ là đúng hay sai.?

Lời bàn:

 Người dân phẩn nộ trước hành động ngang ngược của Trung Quốc và biểu thị lòng yêu nước bằng cách tuần hành, hô khẩu hiệu phản đối một cách trật tự là đúng. Thế nhưng biểu tình và manh động phá hoại tài sản, cướp bóc lại là hai việc khác nhau. Những hành động kiểu này, gây mất an ninh trật tự, mất an toàn giao thông, xâm phạm tài sản người khác đều là vi phạm pháp luật hình sự nên cần được truy tố xét xử là đúng. Hiểu được điều này, các bạn trẻ sẽ không dễ bị kích động để làm điều phạm pháp. Cho nên người ta khuyên rằng: Trái tim nóng cần phải có cái đầu lạnh là vậy.

                                                                        VD tháng 6/2014